Jeśli kiedykolwiek złapałeś się na tym, że pisząc wiadomość, e-mail albo SMS do kolegi z pracy, zastanawiałeś się, czy powinieneś napisać “obydwu” czy “obydwóch” — witaj w klubie. Klubie ludzi, którzy próbują zrozumieć logikę języka polskiego, a to nie jest łatwe zadanie. A skoro już tu jesteś, to rozłóżmy na czynniki pierwsze tę formową zagwozdkę. Gotowy na przygodę z gramatyką, która zaskoczy Cię bardziej niż ostatni sezon ulubionego serialu?

Obydwu i obydwóch – czym to się je?

Na pierwszy rzut oka różnica między “obydwu” a “obydwóch” może wydawać się czysto kosmetyczna – jak zmiana czcionki w prezentacji. Ale czy na pewno? Okazuje się, że niekoniecznie. Obie formy są akceptowane we współczesnej polszczyźnie, jednak sytuacja nie jest zupełnie symetryczna jak para skarpetek z tej samej paczki.

“Obydwu” to forma bardziej neutralna, szerzej stosowana i preferowana przez językoznawców. Jest krótsza, schludna i brzmi jakby wiedziała, co robi. “Obydwóch” natomiast — choć nie jest błędna — uchodzi za bardziej potoczną, archaiczną, a niekiedy nawet męczącą dla ucha filologa. Nie oznacza to jednak, że musisz wyrzucić ją do językowego kosza. Po prostu traktuj ją jak awaryjne skarpetki – przydadzą się w określonych sytuacjach.

Kiedy używać której formy?

Dobra wiadomość: nie musisz pisać egzaminu z gramatyki, żeby stosować je poprawnie. Zła wiadomość: subtelności nadal istnieją. Formę “obydwu” stosujemy najczęściej w dopełniaczu i celowniku, np.:

  • Nie znam obydwu braci.
  • Daj to obydwu kolegom.

Również forma “obydwóch” pojawia się w tych samych przypadkach – dopełniaczu i celowniku – i technicznie rzecz biorąc, nie jest błędem. Jednak językoznawcy stale podkreślają, że bardziej elegancką i zgodną z normą użytkową formą jest właśnie “obydwu”. Czy to znaczy, że “obydwóch” to forma niegrzeczna? Nie do końca – po prostu taka, która bywa traktowana jak nieproszony gość przy stole językowego savoir-vivre’u.

Obydwu czy obydwóch w praktyce – przykłady, które Cię rozbawią

Życie bez przykładów to jak pizza bez sera – niby jest, ale jakoś czegoś brakuje. Przyjrzyjmy się więc kilku sytuacjom, w których możesz zabłysnąć (albo popełnić gafę, ale już nie po przeczytaniu tego artykułu!):

  • Maria zaprosiła obydwu kawalerów na kolację. — Smaczna forma i smaczna kolacja.
  • Nie mogę się zdecydować, którego z obydwóch filmów wybrać. — Uwierz, językoznawca też by się tu zastanowił.
  • Rozmawiałem z obydwu rodzicami na raz. — Bohater, prawda?

Jak widać, niezależnie od sytuacji, pytanie obydwu czy obydwóch może powrócić jak bumerang, ale teraz już wiesz, jak złapać go pewną ręką.

Dlaczego forma obydwu wygrywa ligę językową?

Gdyby istniała Liga Gramatycznych Superbohaterów, “obydwu” byłoby jej kapitanem. Ta forma jest zalecana przez większość słowników i poradni językowych, ponieważ jest bardziej uniwersalna i nowoczesna. W dodatku nie wymaga takiej gimnastyki umysłowej przy odmianie, jak jej bardziej archaiczny kuzyn.

Ponadto, media, edukacja i literatura coraz częściej stawiają na “obydwu” jako formę standardową. Nic dziwnego – łatwiejsza do zapamiętania, niezbyt napuszona, przyjazna użytkownikowi. Czego chcieć więcej? Może kawy.

Na zakończenie naszej językowej eskapady dobrze pamiętać, że język to nie tylko gramatyka, ale też wyczucie. A jeśli jeszcze raz zadasz sobie pytanie: obydwu czy obydwóch — przypomnij sobie, że obie formy są poprawne, ale to ta krótsza, “obydwu”, ma większe szanse na językowy Oscar. Jednak czasem, w zależności od stylu wypowiedzi, rytmu zdania czy nawet melodii wypowiedzi, możesz zdecydować się na formę “obydwóch”. Grunt to mieć świadomość i nie dać się zagiąć!

Przeczytaj więcej na: https://womensblog.pl/obydwu-czy-obydwoch-ktora-forma-jest-poprawna-i-kiedy-jej-uzywac/.